Biblioteka ABC

Akademicka Biblioteka Cyfrowa (ABC)  to znajdujący się pod adresem www.abc.uw.edu.pl  serwis biblioteczny, w którym gromadzone są elektroniczne wersje różnych materiałów. Zasoby biblioteki oprócz opracowań przygotowanych przez wolontariuszy i pracowników biura ds. osób niepełnosprawnych Uniwersytetu Warszawskiego  wzbogacane są przez uczelnie partnerskie, które przygotowują materiały na potrzeby swoich niepełnosprawnych studentów. Zbiory biblioteczne podzielone zostały na trzy kategorie „Książki”, „Czasopisma” i „Inne dokumenty”, którymi mogą być konspekty, prezentacje i różne opracowania niebędące książką ani czasopismem. Obecnie biblioteka liczy kilkanaście tysięcy zbiorów i ich liczba systematycznie wzrasta. Uczelniami partnerskimi zapewniającymi dostęp do ABC własnym studentom są (według stanu na sierpień 2016):

  • Uniwersytet Adama Mickiewicza,
  • Uniwersytet Jagielloński,
  • Uniwersytet Przyrodniczo-Humanistyczny w Siedlcach,
  • Wyższa Szkoła Psychologii Społecznej,
  • Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach,
  • Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego,
  • Uniwersytet Marii Curie Skłodowskiej w Lublinie,
  • Uniwersytet Warmińsko-Mazurski,
  • Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy,
  • Akademia Muzyczna im. S. Moniuszki w Gdańsku,
  • Akademia Pomorska w Słupsku,
  • Uczelnia Łazarskiego.

Informacje dla czytelników

1.     Kto może zostać czytelnikiem ABC?
Czytelnikiem biblioteki może zostać przede wszystkim student posiadający orzeczony umiarkowany lub znaczny stopień niepełnosprawności z tytułu utraty wzroku albo innych niepełnosprawności uniemożliwiających korzystanie z tradycyjnych materiałów w zwykłym druku. Biblioteka adresowana jest przede wszystkim do studentów i pracowników naukowo-dydaktycznych uczelni.

2.     Co należy zrobić aby zostać czytelnikiem ABC?
Każdy, kto chciałby mieć dostęp do biblioteki i spełnia kryterium umożliwiające korzystanie z niej, musi odwiedzić stronę www.abc.uw.edu.pl  i tam się zarejestrować. W pierwszym kroku należy zapoznać się z regulaminem i go zaakceptować, a następnie wypełnić krótki formularz. Studenci, których uczelnie współpracują z ABC w formularzu rejestracyjnym na liście uczelni muszą wybrać swoją uczelnię.  Stają się oni jej czytelnikami i w ABC należą do jej profilu.  Osoby niestudiujące muszą na liście uczelni zaznaczyć „Uniwersytet Warszawski”. Po zarejestrowaniu się, należy jeszcze dostarczyć do biura / jednostki ds. osób niepełnosprawnych wskazanej w formularzu rejestracyjnym uczelni dokumenty potwierdzające posiadaną niepełnosprawność. O konieczności tej czytelnik jest  informowany w systemowym e-mailu, który otrzymuje po rejestracji. Po dopełnieniu wszystkich formalności konto zostanie aktywowane o czym czytelnik zostaje  poinformowany osobnym e-mailem. W e-mailu zawarty jest również link umożliwiający ustawienie własnego hasła dostępu do biblioteki. Podczas jego tworzenia należy przeczytać umieszczone na stronie definiowania hasła wskazówki dotyczące jego budowy.

3.     Jestem studentem i chcę zostać czytelnikiem ABC, ale w formularzu rejestracyjnym nie ma mojej uczelni na liście uczelni. Co mam zrobić?
Jeżeli jesteś studentem i w formularzu rejestracyjnym na liście uczelni nie ma Twojej, to zgłoś się do znajdującego się na twojej uczelni biura / jednostki ds. osób niepełnosprawnych i poproś, aby twoja uczelnia nawiązała współpracę z ABC.  Drugim możliwym rozwiązaniem jest kontakt z Biurem ds. Osób Niepełnosprawnych UW z prośbą o zainicjowanie kontaktu z macierzystą uczelnią w celu zapewnienia dostępu do zasobów ABC.

4.     Co oznacza przypisanie mojego konta w ABC do profilu mojej uczelni?
Każdy czytelnik w bibliotece przypisany jest do profilu wybranej w formularzu rejestracyjnym uczelni. Każdy profil posiada własnego administratora, z którym w razie problemów technicznych należy się w pierwszej kolejności kontaktować. Przynależność do profilu nie oznacza jednak, że można korzystać tylko z materiałów, które przygotowuje dana uczelnia. Każdy czytelnik ABC ma dostęp do wszystkich zgromadzonych w bibliotece zbiorów.

5.     Czy przed zapisaniem się do ABC mogę przejrzeć jej zbiory?
Katalogi zbiorów można także przeglądać bez logowania się do biblioteki i posiadania w niej konta. W tym przypadku można tylko wyszukiwać i przeglądać pozycje, ale nie ma możliwości ich pobierania.

6.     Jakie metody przeglądania katalogów udostępnia ABC?
Biblioteka udostępnia dwa sposoby zapoznania się z jej katalogami zbiorów – „Przeglądanie” i „wyszukiwanie proste”. Domyślną metodą po wybraniu linku „Katalog zbiorów”, jest „Wyszukiwanie proste”.

Korzystając z tego formularza możemy wyszukiwać zbiory używając różnych kryteriów. Najwięcej wyników otrzymamy wykorzystując kryterium „Opis bibliograficzny”, ponieważ opcja ta przeszukuje jednocześnie kilka pul opisujących dokument.

Podczas przeglądania zasobów mamy możliwość wybrania typu zbiorów, które chcemy przeglądać, oraz określenia dodatkowych warunków wyświetlania zasobów. Katalog można przeglądać według tytułów i autorów. Dodatkowo możemy użyć filtru liter i na przykład wyświetlić tylko autorów, zaczynających się na wskazaną literę.

7.     Jakie informacje o zbiorze mogę zobaczyć?
Po otwarciu karty zbioru otrzymamy informację o autorze / autorach danej pozycji, rodzaju jej adaptacji, tytule, serii oraz hasłach przedmiotowych. Przy opisie publikacji naukowych dodatkowo umieszczany jest ich spis treści. Osoby zalogowane widzą także informację o formacie pliku, w jakim została przygotowana publikacja oraz link do jego pobrania.

8.     Co oznaczają poszczególne kategorie adaptacji zbiorów?
Umieszczone w bibliotece zbiory podzielone zostały na kilka kategorii ich adaptacji: „Skan z korektą”, „skan bez korekty”, „skan z adaptacją” i „adaptacja audio”. Ostatnia kategoria dotyczy książek audio udostępnianych w formacie DAISY lub MP3. Pozostałe trzy kategorie opisują stopień korekty / adaptacji wykonanej w tekstowych dokumentach elektronicznych. Takie dokumenty możemy czytać w przeglądarkach książek elektronicznych oraz w edytorach tekstu. Najwyższy poziom przygotowania mają dokumenty znajdujące się w kategorii „Skan z adaptacją”. Pliki takie są przygotowane pod kątem dostępności dla osób niewidomych, które pracują na komputerze z użyciem programów odczytu ekranu. Niższy poziom korekty posiadają dokumenty z kategorii „Skan z korektą”, zaś te umieszczone w kategorii „Skan bez korekty” nie są jej w ogóle poddawane. W takich dokumentach czytelnicy mogą znaleźć błędy wynikające z przetworzenia ich do wersji elektronicznej.

9.     W jakich formatach udostępniane są pliki z publikacjami?
Pliki zawierające elektroniczną wersję publikacji dostępne są w wielu formatach, ale najpopularniejszy jest format tekstowy – txt i rtf, wśród plików audio, to mp3. Każdy zbiór bez względu na użyty format dokumentu, jest tak przygotowany, aby był dostępny dla programu odczytu ekranu.

10.   Jak mogę zapoznać się z umieszczoną w ABC publikacją?
Czytelnicy pobierają biblioteczne zbiory na swój komputer. Każdy czytelnik może pobrać w miesiącu określoną ilość dokumentów (najczęściej jest to limit 30 pozycji). Kolejne pobranie w tym samym miesiącu tego samego dokumentu nie zmniejsza tego limitu. Po przekroczeniu limitu pobierania, dalsze pobieranie zbiorów w danym miesiącu jest blokowane. W takiej sytuacji, aby pobrać kolejny materiał należy  poczekać do następnego miesiąca.

Informacje dla uczelni zainteresowanych współudziałem w ABC

Każda uczelnia, która chciałaby, aby ich studenci niewidomi, słabowidzący i z innymi niepełnosprawnościami uniemożliwiającymi czytanie materiałów w formacie czarnodrukowym mieli dostęp do zbiorów ABC, może się do tego projektu przyłączyć podpisując umowę i podjąć współpracę – jako uczelnia partnerska. W ramach współpracy możliwe jest korzystanie z zasobów zgromadzonych przez inne uczelnie jak i również dzielenie się materiałami zaadaptowanymi na potrzeby własnych studentów. W celu podjęcia współpracy należy skontaktować się z biurem ds. osób niepełnosprawnych Uniwersytetu Warszawskiego (BON UW) bon@uw.edu.pl, które odpowiada za techniczne funkcjonowanie serwisu i jest jego administratorem.

Informacje dla osób chcących zostać wolontariuszami w ABC